หน้ากลัก
 พรรณไม้ในโรงเรียน
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ขี้เหล็ก

 
2011-05-09
รหัสพรรณไม้ 7-57290-001-006
ชื่อพื้นเมือง ขี้เหล็ก
ชื่อเรียกทั่วไป ขี้เหล็ก (ทั่วไป)  
ชื่อของแต่ละภาค ขี้เหล็กแก่น (ราชบุรี); ขี้เหล็กบ้าน (ลำปาง, สุราษฎร์ธานี); ขี้เหล็กหลวง (ภาคเหนือ); ขี้เหล็กใหญ่ (ภาคกลาง); ผักจี้ลี้ (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน); แมะขี้เหละพะโดะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน); ยะหา (มลายู-ปัตตานี)  
ชื่อวิทยาศาสตร์ Senna siamea (Lam.) Irwin & Barneby   
ชื่อวงศ์1 LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE  
ชื่อวงศ์2 LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE  
ชื่อสามัญ1 Cassod Tree, Thai Copper Pod  
ชื่อสามัญ2 Cassod Tree, Thai Copper Pod  
 
ลักษณะวิสัย ไม้ต้น  
ลักษณะเด่น เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงปานกลาง ผลัดใบ สูงประมาณ 9 เมตร ลำต้นมักคดงอเป็นปุ่มเปลือกสีเทาถึงสีน้ำตาลดำ ยอดอ่อนสีแดงเรื่อๆ ใบประกอบเป็นแบบขนนก เรียงสลับกัน มีใบย่อย 5-12 คู่ ปลายสุดมีใบเดียว ใบย่อยรูปขอบขนานด้านบนเกลี้ยงใบเลี้ยงปลายใบมนหยักเว้าหาเส้นกลางใบเล็กน้อย โคนใบกลมสีเขียว ใต้ใบซีดกว่าด้านบน ใบมีขนเล็กน้อย ดอกช่อสีเหลืองอยู่ตามปลายกิ่ง ดอกจะบานจากโคนช่อไปยังปลายช่อ กลีบเลี้ยงมี 3-4 กลีบ กลีบดอกมี 5 กลีบ เกสรตัวผู้ 10 อัน ผลเป็นฝักแบนยาวมีสีคล้ำ เมล็ดรูปไข่ยาวแบนสีน้ำตาลอ่อนเรียงตามขวางมี 20-30 เมล็ด เนื้อไม้ สีน้ำตาลแก่เกือบดำ  
บริเวณที่พบ
ประโยชน์ ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ และบำรุงหัวใจ รักษาโรคบิด ท้องร่วง อาการท้องผูกใช้ใบอ่อนและใบแก่ 4 – 5 กำมือ ต้มเอาน้ำดื่มก่อนอาหารหรือเวลามีอาการนอนไม่หลับ กังวลเบื่ออาหาร ใช้ใบแห้งหนัก 30 กรัม หรือใช้ใบสด หนัก 50 กรัม ต้มเอาน้ำรับประทานก่อน หรือใช้ใบอ่อนทำเป็นยาดอกเหล้า โดยใส่เหล้าขาวพอท่วมยา แช่ไว้ 7 วันเปิดคนทุกวัน แล้วกรองกากยาออกจะได้น้ำยาดองเหล้าขี้เหล็ก ดื่มครั้งละ 1-2 ช้อนชาก่อนนอน  
 

ภาพส่วนต่าง ๆ ของ ขี้เหล็ก

ลักษณะทั่วไป

 
$bota_pic_name1
ลักษณะวิสัย


ลักษณะวิสัย
 
$bota_pic_name1
ลักษณะลำต้น


ลักษณะลำต้น
 
$bota_pic_name1
ลักษณะดอก


ลักษณะดอก
 
$bota_pic_name1
ลักษณะใบ


ลักษณะใบ
 
$bota_pic_name1
ลักษณะหูใบ


ลักษณะหูใบ


แบบดองและแห้ง

 
$bota_pic_name1
แห้ง1


แห้ง1
 
$bota_pic_name1
แห้ง2


แห้ง2

ภาพวาด